احکام عملی

احکام عملی در برابر احکام اعتقادی، دستورات و قوانینی درباره عبادات و معاملات است که وظیفه عملی مکلفان را تعیین می‌کند و از همین رو احکام تکلیفی نیز نامیده می‌شود این احکام درباره گفتارها، کردارها و انجام امور مختلف زندگی است.

احکام به پنج گروه تقسیم می‌شود و از همین رو به آنها احکام پنج‌گانه نیز گفته می‌شود:

• واجب: عملی که انجامش لازم است و انجام ندادنش گناه است، مثل نماز، روزه و حج.
• مستحب: عملی که انجامش خوب است، ولی انجام ندادنش نیز اشکالی ندارد، مثل نماز غفیله.
• حرام: عملی که ترکش لازم است و انجامش ممنوع و گناه، مثل دروغ و غیبت.
• مکروه: عملی که ترکش خوب است، ولی انجام دادنش نیز ایرادی ندارد، مثل پرخوری.
• مباح: عملی که انجام و ترکش از نظر شریعت مساوی است.

جستارهای وابسته

• حکم شرعی
• حکم وضعی

پانویس

منابع

• علامه حلی، حسن بن یوسف، تذکرة الفقهاء، تحقیق مؤسسة آل البیت لإحیاء التراث، قم، مؤسسة آل البیت لأحیاء التراث، ۱۴۱۴ق/۱۳۷۲ش.
• فرهنگ‌نامه اصول فقه، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۹ش.
• مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه: مطابق با مذهب اهل بیت، زیرنظر سید محمود هاشمی شاهرودی، قم، مؤسسه دایرة المعارف فقه اسلامی، ۱۴۲۶ق.